EÜAŞ Genel Müdürü Zafer Benli, COP31 kapsamında Uluslararası Hidroelektrik Birliği (IHA) ve Dünya Bankası heyetleriyle gerçekleştirdiği üst düzey görüşmelerde, pompaj depolamalı hidroelektrik santralleri (PDHES), batarya enerji depolama sistemleri ve doğal gaz santrali modernizasyonu projelerini gündeme taşıdı. HESİAD Başkanı Elvan Tuğsuz Güven'in de hazır bulunduğu görüşmelerde, Türkiye’nin enerji dönüşümünü destekleyecek yatırımlar için uluslararası finansman, teknik iş birliği ve kurumsal kapasite geliştirme olanakları değerlendirildi.

Elektrik üretiminde yenilenebilir enerji kaynaklarının payının artmasıyla birlikte şebeke esnekliği ve enerji depolama yatırımlarına odaklanan Elektrik Üretim AŞ (EÜAŞ), uluslararası finans kuruluşlarıyla iş birliklerini geliştirmeye yönelik çalışmalarını sürdürüyor. EÜAŞ Genel Müdürü Zafer Benli, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Uluslararası Hidroelektrik Birliği (IHA) ve Dünya Bankası heyetleriyle bir araya gelerek şirketin stratejik yatırım projelerini ve finansman ihtiyaçlarını değerlendirdi.

Görüşmelerin ana gündemini Türkiye’nin pompaj depolamalı hidroelektrik santrali (PDHES) yol haritası, mevcut hidroelektrik santrallerinin modernizasyonu, batarya enerji depolama sistemleri ve Ambarlı A Doğal Gaz Santrali’nin yenilenmesi oluşturdu.

IHA ile PDHES ve sürdürülebilir hidroelektrik iş birliği

Uluslararası Hidroelektrik Birliği heyetiyle gerçekleştirilen görüşmede, Türkiye’nin PDHES yol haritası, EÜAŞ’ın mevcut hidroelektrik santrallerinin iklim değişikliğine karşı dirençliliğinin artırılması ve yeşil finansman kaynaklarına erişim konuları ele alındı.

EÜAŞ’ın 14 bin 423 MW hidroelektrik kurulu gücüyle Avrupa ve Orta Doğu’nun en büyük rezervuarlı hidroelektrik santral işletmecilerinden biri olduğuna dikkat çekilen görüşmede, Türkiye’nin 2040 yılı için belirlediği 175 GW rüzgâr ve güneş enerjisi kapasitesi ile yüzde 36 elektrifikasyon hedefleri doğrultusunda şebeke esnekliğinin öneminin daha da artacağı vurgulandı.

Toplantıda EÜAŞ’ın mevcut hidroelektrik santrallerinde yürüttüğü rehabilitasyon çalışmaları ve havza bazında optimizasyon sağlayan yapay zekâ destekli Karar Destek Sistemi projesi de IHA heyetiyle paylaşıldı.

Dünya Bankası ve Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) gibi uluslararası kalkınma kuruluşlarının finansman kaynaklarına erişimin kolaylaştırılması amacıyla Sürdürülebilir Hidroelektrik Standardı (HSS) süreçlerinde IHA ile ortak çalışma niyeti ortaya konuldu. Ayrıca PDHES alanında teknik kapasitenin geliştirilmesi ve sürdürülebilir hidroelektrik sertifikasyonu için iki kurum arasında ortak çalışma grubu kurulması seçeneği değerlendirildi.

Dünya Bankası ile PDHES ve enerji depolama yatırımları masada

Dünya Bankası heyetiyle gerçekleştirilen görüşmede ise EÜAŞ’ın enerji dönüşümü ve şebeke esnekliğini artırmaya yönelik yatırımları için uzun vadeli yeşil finansman, kredi garanti mekanizmaları ve EPC+F (Mühendislik, Tedarik, İnşaat ve Finansman) modelleri ele alındı.

Görüşmenin öncelikli başlıklarından biri PDHES projeleri oldu. Projelerin finansmanının yanı sıra fizibilite çalışmalarının desteklenmesi ve kurumsal kapasitenin geliştirilmesi amacıyla Dünya Bankası'nın hibe programları değerlendirildi. Çevresel, sosyal, teknik ve finansal etki değerlendirme süreçlerinin uluslararası standartlara uyarlanması için teknik yardım ve uzun vadeli yatırım kredisi olanakları da görüşüldü.

EÜAŞ sahalarında kurulması planlanan Batarya Enerji Depolama Sistemleri (BESS) de toplantının gündeminde yer aldı. Söz konusu yatırımlar için Dünya Bankası'nın doğrudan imtiyazlı proje finansmanı ve kısmi kredi garantisi seçenekleri değerlendirildi.

Ambarlı A Santrali için hidrojen uyumlu modernizasyon planı

Dünya Bankası görüşmesinde ele alınan bir diğer önemli yatırım ise İstanbul Ambarlı A Doğal Gaz Santrali'nin modernizasyonu oldu.

Projenin mevcut santralin kapatılarak yerine yüzde 62'nin üzerinde verimliliğe sahip, hızlı devreye girebilen ve hidrojen yakmaya uyumlu türbin teknolojisiyle 800-900 MW kapasiteli esnek bir tesis kurulmasını öngördüğü belirtildi. Yatırımın fosil yakıt kapasitesini artırmaktan ziyade yenilenebilir enerji kaynaklarının sisteme entegrasyonunu ve elektrik şebekesinin kararlılığını destekleyecek bir modernizasyon projesi olduğu vurgulandı.

Projenin finansmanında Uluslararası Finans Kurumu (IFC), Çok Taraflı Yatırım Garanti Ajansı (MIGA) ve İhracat Kredi Kuruluşları (ECA) ile geliştirilebilecek iş birliği modelleri de değerlendirildi.

Finansman süreçleri için özel çalıştay düzenlenecek

COP31 kapsamında gerçekleştirilen görüşmelerin sonunda PDHES, batarya enerji depolama sistemleri ve Ambarlı A Santrali modernizasyonu projelerinin finansman süreçlerini ilerletmek amacıyla EÜAŞ ve Dünya Bankası teknik ekipleri arasında proje bazlı özel bir finansman çalıştayı düzenlenmesi kararlaştırıldı.

EÜAŞ, IHA ve Dünya Bankası ile yürüttüğü temaslarla hidroelektrik kapasitesinin sürdürülebilirliğini güçlendirmeyi, enerji depolama yatırımlarını geliştirmeyi ve Türkiye'nin enerji dönüşümünü destekleyecek projeler için uluslararası finansman olanaklarını çeşitlendirmeyi hedefliyor.